Không ít người vẫn nhầm lẫn giữa định mức, chu kỳ bảo trì và báo giá dịch vụ, dẫn đến việc lập kế hoạch chưa phù hợp hoặc phát sinh nhiều chi phí không cần thiết.
Trong khuôn khổ bài viết này, chuyên gia Cơ điện Ngày Đêm sẽ giúp bạn hiểu rõ mọi vấn đề liên quan đến định mức bảo trì máy phát điện, các yếu tố ảnh hưởng và cách áp dụng vào thực tế.
Định mức bảo dưỡng máy phát điện là gì?
Định mức bảo trì máy phát điện là tập hợp các tiêu chuẩn quy định cần thực hiện những công việc gì, sử dụng bao nhiêu nhân công, vật tư, thời gian và chu kỳ bảo trì để đảm bảo máy phát điện luôn hoạt động ổn định.
Hiểu đơn giản, định mức bảo trì không phải là đơn giá hay báo giá dịch vụ mà là cơ sở kỹ thuật để lập kế hoạch và tính toán chi phí bảo trì.
Nói cách khác, định mức chính là “tiêu chuẩn đầu vào” cho toàn bộ công tác bảo trì máy phát điện, là danh mục công việc và nguồn lực cần thiết để hoàn thành một lần bảo trì đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Hay nói cách khác, định mức bảo trì bảo dưỡng máy phát điện là tiêu chuẩn về khối lượng công việc, vật tư, nhân công, thời gian và chu kỳ cần thiết cho mỗi lần bảo trì.
Đây là căn cứ để lập kế hoạch bảo trì và dự toán chi phí, không phải là báo giá dịch vụ.
Phân biệt định mức bảo trì với chu kỳ bảo trì, quy trình bảo trì và báo giá
Định mức, chu kỳ, quy trình, báo giá là các khái niệm rất dễ bị nhầm lẫn trong quá trình quản lý và vận hành máy phát điện.
Dưới đây là bảng so sánh nội dung cụ thể nhất của từng đầu mục để khách hàng dễ hiểu nhất.
| STT | Tiêu chí | Nội dung | Mục đích |
| 1 | Định mức bảo trì | Quy định khối lượng công việc, nhân công, vật tư, thời gian và chu kỳ | Cơ sở lập kế hoạch và dự toán |
| 2 | Chu kỳ bảo trì | Khoảng thời gian hoặc số giờ vận hành giữa hai lần bảo trì | Xác định thời điểm thực hiện |
| 3 | Quy trình bảo trì | Trình tự các bước kỹ thuật khi tiến hành bảo trì | Đảm bảo thực hiện đúng tiêu chuẩn |
| 4 | Báo giá bảo trì máy phát điện | Chi phí doanh nghiệp phải thanh toán cho dịch vụ | Phục vụ mua sắm thiết bị, ký hợp đồng
|
Tức là: Định mức → Lập kế hoạch → Xây dựng quy trình → Tính chi phí → Báo giá
Các yếu tố ảnh hưởng đến định mức bảo trì máy phát điện
Không có một định mức bảo trì cố định áp dụng cho mọi máy phát điện. Dưới đây là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến việc xây dựng định mức bảo trì.
Công suất máy phát điện
Công suất là yếu tố đầu tiên cần xem xét khi lập định mức.
Máy phát điện có công suất càng lớn thì khối lượng công việc bảo trì càng nhiều. Không chỉ lượng dầu bôi trơn hay số lượng lọc cần thay thế tăng lên mà thời gian kiểm tra, chạy thử và nghiệm thu cũng kéo dài hơn.
Ví dụ, việc bảo trì một tổ máy 50kVA có thể chỉ cần một kỹ thuật viên trong vài giờ.
Tuy nhiên, với các tổ máy từ 500kVA đến 1.000kVA, quá trình bảo trì thường cần nhiều kỹ thuật viên phối hợp, sử dụng thêm thiết bị đo kiểm chuyên dụng và thời gian thực hiện cũng dài hơn đáng kể.
Số giờ vận hành thực tế
Trên thực tế, phần lớn các hãng sản xuất như Cummins, Perkins, Kohler hay Mitsubishi đều khuyến nghị bảo trì theo giờ hoạt động của động cơ (Running Hours) thay vì chỉ tính theo tháng hoặc năm.
Ví dụ, hai máy phát điện được lắp đặt cùng thời điểm nhưng nếu một máy chỉ chạy thử định kỳ mỗi tuần, còn máy kia vận hành liên tục để cấp điện cho nhà máy thì chu kỳ thay dầu, thay lọc và kiểm tra kỹ thuật chắc chắn sẽ khác nhau.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên áp dụng một lịch bảo trì cố định cho tất cả các tổ máy mà cần căn cứ vào số giờ vận hành thực tế được ghi nhận trên đồng hồ máy.
Môi trường làm việc của máy phát điện
Máy phát điện đặt trong phòng máy sạch sẽ, thông thoáng sẽ có tuổi thọ các chi tiết cao hơn so với máy hoạt động tại khu vực nhiều bụi, độ ẩm lớn hoặc có hơi hóa chất.
Trong khi đó, những tổ máy đặt gần biển lại dễ gặp tình trạng ăn mòn các đầu nối điện và các chi tiết kim loại nếu không được kiểm tra định kỳ.
Do đó, cùng một dòng máy nhưng định mức bảo trì ở mỗi công trình có thể hoàn toàn khác nhau.
Tuổi đời và tình trạng thực tế của thiết bị
Đối với những máy phát điện có thời gian hoạt động dài hoặc từng xảy ra sự cố, kỹ thuật viên thường phải bổ sung thêm nhiều hạng mục như kiểm tra kim phun, đo điện trở cách điện đầu phát, đánh giá tình trạng turbo tăng áp, kiểm tra khe hở xu-páp hoặc hiệu chỉnh hệ thống điều khiển.
Điều này khiến khối lượng công việc, thời gian thực hiện cũng như chi phí bảo trì tăng lên so với định mức thông thường.
Mức tải vận hành
Nếu máy thường xuyên làm việc ở mức tải cao, các bộ phận như động cơ, hệ thống làm mát, turbo tăng áp hay đầu phát sẽ chịu áp lực lớn hơn.
Khi đó, đơn vị bảo trì máy phát điện cần tăng tần suất kiểm tra các thông số như nhiệt độ nước làm mát, áp suất dầu, điện áp đầu ra và tình trạng hệ thống nhiên liệu để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Thương hiệu và model máy phát điện
Mặc dù quy trình tổng thể tương đối giống nhau nhưng dung tích dầu, chủng loại lọc, thời điểm thay thế vật tư hay các thông số kiểm tra của các hãng sẽ hoàn toàn không giống nhau.
Đó là lý do các đơn vị bảo trì chuyên nghiệp luôn tra cứu tài liệu kỹ thuật của từng model trước khi lập định mức, thay vì áp dụng chung một quy trình cho tất cả các loại máy phát điện.
Các thành phần định mức bảo trì máy phát điện
Định mức bảo trì theo số giờ vận hành
Hầu hết các nhà sản xuất đều khuyến nghị lập kế hoạch bảo trì theo giờ chạy thực tế của thiết bị giúp hạn chế hỏng và thay thế vật tư đúng thời điểm.
Tham khảo định mức bảo trì đang được áp dụng phổ biến đối với các dòng máy phát điện diesel công nghiệp.
| Chu kỳ | Hạng mục thực hiện |
| 50 giờ đầu | Kiểm tra tổng thể tổ máy, siết lại bu lông, kiểm tra rò rỉ dầu và nước làm mát, đánh giá tình trạng vận hành ban đầu. |
| 250 giờ | Thay dầu động cơ, thay lọc dầu, kiểm tra lọc nhiên liệu, vệ sinh hoặc thay lọc gió, kiểm tra bình ắc quy và hệ thống sạc. |
| 500 giờ | Thay lọc nhiên liệu, kiểm tra két nước làm mát, dây curoa, hệ thống nạp, hệ thống xả và các đầu nối điện. |
| 1.000 giờ | Kiểm tra kim phun, bơm cao áp, turbo tăng áp, đầu phát điện, bộ điều chỉnh điện áp AVR và hệ thống ATS. |
| 2.000 giờ | Đại bảo dưỡng toàn bộ động cơ, đầu phát và hệ thống điều khiển theo khuyến nghị của nhà sản xuất. |
Định mức vật tư bảo trì máy phát điện
Tùy từng model và công suất máy phát điện, số lượng vật tư cần thay thế có thể khác nhau.
Tuy nhiên, hầu hết các tổ máy đều cần kiểm tra hoặc thay thế định kỳ các hạng mục dưới đây.
| Vật tư | Chu kỳ tham khảo |
| Dầu động cơ | 250–500 giờ vận hành |
| Lọc dầu | Thay cùng mỗi lần thay dầu |
| Lọc nhiên liệu | 250–500 giờ |
| Lọc gió | Kiểm tra mỗi lần bảo trì, thay khi bẩn hoặc theo khuyến nghị của hãng |
| Nước làm mát | 1.000–2.000 giờ hoặc theo tài liệu kỹ thuật |
| Dây curoa | Kiểm tra định kỳ, thay khi có dấu hiệu nứt hoặc mòn |
| Bình ắc quy | Kiểm tra điện áp mỗi lần bảo trì, thay khi suy giảm dung lượng |
| Dung dịch chống gỉ, chống đóng cặn | Theo khuyến nghị của nhà sản xuất |
Định mức nhân công bảo trì máy phát điện
Thông thường, các tổ máy có công suất càng lớn hoặc hệ thống điều khiển càng phức tạp thì càng cần nhiều nhân sự phối hợp để đảm bảo quá trình bảo trì diễn ra an toàn và đúng quy trình.
Đối với các tổ máy công suất lớn hoặc lắp đặt tại các công trình yêu cầu độ tin cậy cao, đội ngũ bảo trì thường bao gồm cả kỹ sư phụ trách đo kiểm, chạy thử tải và kiểm tra hệ thống ATS.
Mỗi dự án kiểm tra định kỳ cần 1 kỹ thuật viên, các dự án bảo trì chuyên sâu hơn sẽ cần khoảng 3-4 kỹ thuật chuyên trách.
Cơ điện Ngày Đêm xây dựng định mức bảo trì máy phát điện chuyên nghiệp
Tại Cơ điện Ngày Đêm, mỗi tổ máy trước khi đưa vào kế hoạch bảo trì đều được khảo sát và đánh giá riêng.
Đội ngũ kỹ sư sẽ căn cứ vào công suất máy, thương hiệu, số giờ vận hành, điều kiện môi trường, lịch sử sửa chữa và yêu cầu của doanh nghiệp để xây dựng định mức phù hợp.
Nhờ đó, doanh nghiệp không phải thay thế vật tư quá sớm gây lãng phí, cũng không bỏ sót các hạng mục quan trọng khiến thiết bị xuống cấp nhanh hoặc phát sinh sự cố trong quá trình vận hành.
Nếu doanh nghiệp chưa có định mức bảo trì hoặc đang áp dụng một kế hoạch chưa phù hợp với tình trạng thực tế của thiết bị, Cơ điện Ngày Đêm sẵn sàng khảo sát miễn phí và tư vấn phương án tối ưu.
Liên hệ ngay Hotline 0919.29.7776 để được tư vấn và xây dựng định mức bảo trì máy phát điện phù hợp.
